top of page

TẠI SAO NOKIA CHẾT MÀ KHÔNG BIẾT VÌ SAO MÌNH CHẾT

Câu kết thúc bài phát biểu của CEO Elop ‘Chúng tôi đã không làm gì sai, nhưng bằng cách nào đó, chúng tôi đã bại’ đánh dấu cái chết tức tưởi của đế chế Nokia chỉ năm năm sau khi thống lĩnh thị trường điện thoại di động vào năm 2008 với gần 40% thị phần.

(Mr. Elop - Ảnh: Nokia)


Cái chết của Nokia trở thành động lực cho khá nhiều nghiên cứu khoa học (NCKH) tìm hiểu các nguyên nhân đưa đến sự sụp đổ ngoạn mục này để làm bài học cho các doanh nghiệp sau. Trong số các NCKH này thì NC gần đây Lambert et al. (2019) được cấp kinh phí bởi Phần Lan (Nokia là công ty của Phần Lan) tôi cho là khách quan nhất và khá đầy đủ với phần lịch sử phát triển của Nokia. Bạn có thể đọc bài báo cáo này ở đây. https://www.tandfonline.com/…/full/10…/00076791.2019.1593964


Phần lớn các NCKH tập trung vào khía cạnh quản trị và lãnh đạo và đã nêu lên nhiều bài học quý giá. Tôi chỉ tóm tắt vài ý chính thôi sau khi nêu vài điểm mốc thời gian và phát triển để các bạn có thể thấy được những vấn đề mà tôi sẽ phân tích ở dưới.


1. Thập niên 1980’s, đối diện với khủng hoảng trong phát triển kinh doanh, Nokia bắt buộc phải áp dụng chiến lược tinh gọn và thay đổi cơ cấu mau lẹ (Strategic Agility) đồng thời tập trụng vào hai thị trường chính mobile phone và mạng lưới truyền thông với hệ thống quản trị chéo ma trận (hàng dọc và hàng ngang) giúp công ty thay đổi cơ cấu tổ chức nhanh chóng mà vẫn duy trì được hoạt động.


2. Năm 1999, Nokia lãi 4 tỷ euro và thị trường ĐTDĐ tăng trưởng chóng mặt.


3. Cuối 2002, truyền thông cũng như những động thái từ Steve Jobs cho biết Apple đang phát triển sản phẩm mới ở thị trường smartphone (từ smartphone đã xuất hiện trước đó khá lâu) có tên iphone.


4. Cuối 2003, start-up Android, Inc. hình thành với mục tiêu xây dựng hệ điều hành cho smartphone dựa trên nền Linux. Google mua Android vào năm 2005 và tiếp tục phát triển bởi đội ngũ lãnh đạo ban đầu.


5. Năm 2007, Apple công bố iphone. Cuối năm 2007, Nokia thống lĩnh thị trường mobile phone với gần 40% thị phần.


6. Năm 2008 Android phone đầu tiên với tên HTC ra đời.


7. Năm 2013, thị phần của Nokia rớt xuống còn 5%. Để tránh phải phá sản, Nokia bán rẻ cho Microsoft.


Tóm tắt vài điểm chính từ các NCKH về lý do cho sự sụp đổ của Nokia